In de pers

‘Om gehoord te worden, moet je luisteren’

Bron: Arts en Auto, 3 maart 2017

Na twee romans bracht kinderarts Paul Brand onlangs zijn eerste non-fictieboek uit. Voor artsen en patiënten. In Dansen met de Dokter pleit hij voor samenwerking en gedeelde besluitvorming in de spreekkamer. (-) Brand vindt het belangrijk zich te verdiepen in de belevingswereld van een ander. In die van collega’s, maar ook in die van elke individuele patiënt. “Dat is niet altijd gemakkelijk”, erkent hij.

Brand verbaast zich erover dat in de opleiding bijna alle tijd en energie wordt gestoken in het begrijpen en analyseren van ziekten en dat er nauwelijks aandacht is voor relationele vaardigheden. “Natuurlijk mogen we geen concessies doen aan de medische kennis van onze artsen, maar om die kennis te kunnen gebruiken moet je die ook kunnen verkopen. En ik denk niet dat het een ten koste gaat van het ander. (-)

Niet alle medisch specialisten geloven in gedeelde besluitvorming. In een column op de site van Medisch Contact die veel stof deed opwaaien, noemde psychiater Esther van Fenema shared decision making ‘drijfzand’. Brand: “Haar premisse is dat artsen de verantwoordelijkheid moeten nemen omdat patiënten daar zelf vaak niet toe in staat zijn. Wat mij betreft berust die premisse op drijfzand. Elke patiënt is de expert op het gebied van zichzelf. Ik reik mijn kennis en expertise aan, maar ik kan voor niemand beslissen.” (-)

Van het argument dat artsen geen tijd hebben voor samenwerking met patiënten en gedeelde besluitvorming in de spreekkamer, wil Brand niets weten. “Dat is lulkoek. Het is een kwestie van tijd maken en het belangrijk vinden. Als iemand trouw is aan therapie bespaart dat uiteindelijk tijd.” (-)

Lees het hele artikel hier.


Sterk boek over samenwerking in de spreekkamer

Bron: NierNieuws, 10 januari 2017

Mijn knetterende hoofdpijn en darmklachten moesten dus wel door stress komen. En dus moest ik meer bewegen, meer frisse lucht en vooral op tijd naar bed. Hadden we indertijd ‘Dansen met de dokter’ maar kunnen lezen. Dan had ik eerder een goede bril gehad en een glutenvrij dieet gevolgd. Mijn huisarts en ik hadden dan niet vele nutteloze, nogal vervelende ‘gesprekken’ hoeven voeren. En misschien waren mijn zorgen over mijn echtgenoot dan zelfs wel eens onderwerp van gesprek geweest in de spreekkamer. (-)

Hoe komt het dat twee mensen – arts en patiënt – elkaar ontmoeten met ogenschijnlijk hetzelfde doel en dat het niet lukt om dat tot een succes te maken? Dat het ook tussen welwillende en redelijke artsen en patiënten kan wringen, dat hun verwachtingen flink uit elkaar kunnen lopen? Paul Brand onderzoekt in zijn boek de oorzaken van deze paradox. Hij maakt inzichtelijk waar en waarom het in de communicatie toch vaak misgaat. En wat je daar als arts én als patiënt aan kunt doen. Hij doet dat op een plezierige no nonsens toon die nooit betweterig wordt. Het boek voelt als een prettig, ontspannen en gelijkwaardig gesprek tussen schrijver en lezer. (-)

Het boek niet alleen veel nuttigs en bruikbaars voor arts-patiënt gesprekken, maar voor een heel scala aan gesprekken, zoals tussen docent-student, ambulant begeleider-cliënt en klachtenfunctionaris-mens met een klacht. Eigenlijk voor iedereen die daadwerkelijk met elkaar in gesprek wil en moet komen om een gezamenlijk doel te bereiken.

Lees het hele artikel hier.


EenVandaag interviewt Paul Brand

Bron: Radio EenVandaag, 23 november 2016

Als een patiënt op consult komt bij een huisarts komt het vaak voor dat een gesprek niet heel bevredigend verloopt: patiënten hebben het idee dat ze met een kluitje het riet in worden gestuurd en artsen voelen zich vaak niet toegerust om alle zorgen weg te nemen. Kinderarts Paul Brand voerde duizenden van dit soort gesprekken en kwam tot het inzicht: de communicatie moet anders, flink anders.

Paul Brand schreef een boek over de gesprekken tussen dokter en patiënt: Dansen met de dokter. In Radio EenVandaag is Brand te gast om te praten over een nieuwe manier van communiceren, steeds meer patiënten die hun aandoeningen Googelen, langere consulten en betere diagnoses.

Luister hier de uitzending.


Televisie-interview met Paul Brand

Bron: RTV Oost, 5 november 2016

Het komt regelmatig voor dat patiënten niet tevreden zijn over hun arts. En de arts daarentegen ziet de patiënt steeds vaker als veeleisend en claimend. Kinderarts Paul Brand, verbonden aan Isala in Zwolle, schreef ‘Dansen met de dokter’. Brand merkte dat gesprekken in de behandelkamer beter verlopen als het niet klassiek ‘eenrichtingsverkeer’ is van dokter naar patiënt, maar er rekening gehouden wordt met de wensen en voorkeuren van die patiënt. “Ik ging me verdiepen en maakte me de technieken van samen beslissen eigen. Iedere arts zou empathisch vermogen moeten hebben. Of dat moeten leren, dat kun je je namelijk wél aanleren.” Brand ziet het samenwerken tussen arts en patiënt als een dans. “Dat is een metafoor, de titel van mijn boek. Want als het gesprek niet goed loopt, dan gaan mensen elkaar op de tenen staan.” Soms hebben patiënten via internet al een diagnose voor zichzelf gesteld. “Dat kan inderdaad lastig zijn voor een dokter, maar tegelijkertijd is het juist goed als een patiënt zich voorbereidt. Ik adviseer patiënten om op te schrijven wat ze willen weten, en wat het doel is van het gesprek met de arts.”

Bekijk hieronder het fragment uit de uitzending.


Frustraties in de spreekkamer

De Stentor, 29 oktober 2016

Paul Brand zocht naar het antwoord op de vraagwaar het mis gaat in de spreekkamer en ging op zoek naar verbeterpunten. Zijn conclusie in Dansen met de dokter: medisch specialisten worden onvoldoende getraind in de communicatieve vaardigheden waar de patiënt om vraagt. “Samenwerken (in de spreekkamer- red) betekent luisteren en onderhandelen. Niet het ouderwetse handjeklap, maar een op maat gesneden behandelplan dat het beste bij de patiënt past, waar zowel arts als patiënt in heeft meegedacht.” Brand schreef zijn boek voor artsen en patiënten. De patiënt kan bijdragen aan een beter gesprek met zijn arts door zich goed voor te bereiden.


Mooi boek

Medisch Contact, 26 oktober 2016

In Dansen met de dokter analyseert kinderarts/hoogleraar/ MC-columnist Paul Brand dit probleem en geeft daarbij goede raad.(…) Zijn boek lijkt in de eerste plaats bedoeld voor patiënten, maar ook artsen kunnen er hun voordeel mee doen. Want, schreef Brand onlangs in een MC-column een goedlopend consult is als een dans waarbij de danspartners elkaar aanvoelen en samen tot een bevredigend resultaat komen. (…) Brand legt uit hoe en waarom geneeskunde omgaan met onzekerheid is en dat de ene arts daar makkelijker mee overweg kan dan de ander. (…) Brands punt is duidelijk: niemand zegt precies wat-ie bedoelt en juist daarom gaat er zoveel fout in de communicatie en dus ook tussen patiënten en artsen. Mooi boek.

Lees het hele artikel hier.


Nadruk op de zieke en niet op de ziekte

De Volkskrant, 24 oktober 2016

Paul Brand was 12 jaar toen hij voor de eerste keer benauwd werd. Hij werd doorverwezen naar een longarts, die onderzoek deed, een recept uitschreef en het consult afsloot met de mededeling dat hij voor vragen bij de huisarts moest zijn. ‘Zo doe ik het later nooit’, nam Brand zich voor.

Brand gelooft in gedeelde besluitvorming (red): de arts neemt niet langer beslissingen over het hoofd van de patiënt heen, maar deelt zijn kennis en bespreekt de verschillende keuzen met de voor- en nadelen. Veruit de meeste patiënten zijn daar voorstander van, zo blijkt uit onderzoek, maar het gebeurt nog veel te weinig, constateert Brand. ‘Omdat artsen het niet hebben geleerd of omdat het nooit is voorgedaan.’

Daarom schreef Brand (55), kinderarts in Zwolle en hoogleraar in Groningen, er een boek over dat deze week verschijnt: Dansen met de dokter, over de arts als coach. Het is bestemd voor artsen én patiënten. Communicatie met de patiënt, dat vak zou in de opleiding van medisch specialisten veel hoger op de agenda moeten staan, meent Brand. Net zo belangrijk is de bijscholing van medisch specialisten die nieuwe specialisten opleiden. Brand: ‘Leg de nadruk op de zieke, niet op de ziekte.’